Profesor Dr hab. Edward Głuchowski


 
 
    CV:
   


 
egluchow@wnoz.us.edu.pl

Adresy:             tel. 32--291-83-81÷9 w.433 lub 32--3689-433
            fax. 32--291-58-65

Stanowisko i pełnione funkcje: Zainteresowania naukowe: Ważniejsze publikacje:

Streszczenia:

Głuchowski Edward, 1999: Fameńskie liliowce obszaru świętokrzyskiego – radiacja i wymieranie. Przegląd Geologiczny, 47(4), Warszawa.
    Fameńskie paleobiocenozy liliowcowe dokumentowane na północy i południu świętokrzyskiego grzbietu pelagicznego wykazują pewne podobieństwa do faun liliowcowych znanych z Kazachstanu i Afganistanu. Zmienna frekwencja i taksonomiczne zróżnicowanie umożliwiają określenie następstwa zespołów liliowcowych obejmującego trzy interwały faunistyczne FIa–FIc. Wydaje się, że następstwo to jest natury eustatycznej. Katastrofalny spadek poziomu morza u schyłku poziomu linguiformis spowodował wyraźny kryzys wśród faun liliowocwych na początku famenu (poziom triangularis). Późniejsze odrodzenie i rozkwit paleobiocenoz liliowcowych (FIb) wiązał się z transgresywnymi pulsami T–R cyklu IIe (głównie poziomy crepida do marginifera), a ponowny spadek zróżnicowania taksonomicznego przypadał na glacieustatyczną fazę regresywną tego cyklu. Natomiast transgresja T–R cyklu IIf (poziomy expansa i dolny praesulcata) oraz późniejsze obniżenie się poziomu morza (poziom środkowy praesulcata) okazały się zabójcze dla liliowców zasiedlających świętokrzyski grzbiet pelagiczny. Bogata fauna liliowcowa pojawiła się ponownie na obszarze Gór Świętokrzyskich dopiero w najwyższym turneju (poziom anchoralis).

Hagdorn Hans, Głuchowski Edward & Boczarowski Andrzej, 1996: The crinoid fauna of the Diplopora Dolomite (Middle Muschelkalk, Upper Anisian) at Piekary Śląskie in Upper Silesia. Geologisch-Paläontologische Mitteilungen Innsbruck, 21
    Opisano bogatą faunę liliowcową dolomitów diploporowych (środkowy wapień muszlowy; (anizyk-dolny illyr) z Piekar Śląskich na Górnym Śląsku. Jest ona reprezentowana wyłącznie przez fragmenty szkieletów i obejmuje przynajmniej 5 rodzajów liliowców. Dominują tu szczątki enkrynidów (87 %), natomiast podrzędnie występują holokrynidy (7%) i millerikrynidy (1%). Encrinus aculeatus i Chelocrinus carnalli mogą być wyróżnione jedynie w oparciu o elementy ich kielichów i ramion, natomiast same kolumnalia obejmują 5 morfotypów reprezentujących określone części ich łodyg. Bardziej szczegółowo opisano Holocrinus meyeri (łodyga, kielich, ramiona), Eckicrinus radiatus (łodyga) i Silesiacrinus silesiacus (łodyga). Przedyskutowano występowanie tych taksonów w basenach germańskim i alpejskim oraz ich znaczenie dla korelacji biostratygraficznej.

Hagdorn Hans & Głuchowski Edward, 1993: Palaeobiogeography and stratigraphy of Muschelkalk echinoderms in Upper Silesia. W: H. Hagdorn & A. Seilacher (eds): Muschelkalk, Stuttgart.
    Na podstawie izolowanych szczątków liliowców i jeżowców z wapienia muszlowego (anizyk/ladyn) Górnego Śląska ustanowiono cztery poziomy szkarłupniowe: poziom Dadocrinus – obejmuje dolną część poziomu zespołowego z Beneckeia buchi, Myophoria vulgaris i Dadocrinus, który należy do dolnego anizyku: poziom acutangulus – reprezentuje interwał dolny anizyk – dolny pelson: poziom dubius – obejmuje dolną część poziomu decurtata (pelson): poziom silesiacus – obejmuje górną część poziomu decurtata (pelson) i poziom zespołowy z Judicarites i Neoschizodus orbicularis, który reprezentuje już illyr. Przedstawiono również uwagi o paleogeograficznym rozprzestrzenieniu ważniejszych gatunków liliowców w innych częściach basenu wapienia muszlowego.

Głuchowski Edward, 1993: Crinoids assemblages in the Polish Givetian and Frasnian. Acta Palaeontologica Polonica, 38(1–2), Warszawa.
    Spośród 70 wyróżnionych taksonów z 40 stanowisk tylko 9 zidentyfikowano w oparciu o kielichy, a 13 innych reprezentowanych jedynie przez fragmenty łodyg przypisano do rodzajów uprzednio zdefiniowanych kielichami. Pozostałe typy łodyg, prawdopodobnie reprezentujące odrębne gatunki, skalsyfikowano w obrębie sztucznych jednostek kategorii ponadgatunkowych. Wśród nich opisano 13 nowych gatunków: Antinocrinus brevicostatus sp. n., Asperocrinus brevispinosus sp. n., Calleocrinus bicostatus sp. n., Calleocrinus kielcensis sp. n., Exaesiodiscus compositus sp. n., Kasachstanocrinus tenuis sp. n., Laudonomphalus pinguicostatus sp. n., Noctuicrinus ? varius sp. n., Ricebocrinus parvus sp. n., Schyschcatocrinus delicatus sp. n., Schyschcatocrinus multiformis sp. n., Stenocrinus raricostatus sp. n., and Urushicrinus perbellus sp. n. Fauna liliowcowa reprezentowana jest przez 14 zespołów liliowcowych. Mniejsze zróżnicowanie faun liliowcowych w południowej części  obszaru świętokrzyskiego, wskazuje na mniej korzystne dla liliowców warunki środowiskowe w obrębie platformy stromatoporoidowej - koralowcowej, zwłaszcza w fazie platformowej rozwoju facjalnego. Natomiast ogólny spadek zróżnicowania taksonomicznego w czasie fazy rafowej świadczy o niekorzystnych zmianach w środowiskach liliowcowych  pozostających w ścisłym związku z ponadregionalnymi wydarzeniami eustatycznymi. Wśród liliowców z żywetu i franu obszaru świętokrzyskiego zaznacza się następstwo sześciu faun liliowcowych, których rozwój wyraźnie wiąże się z kolejnymi cyklami transgresywno - regresywnymi: G. vetulus / N. ?varius (If – faza transgresywna), A. imatschensis (If – faza regrezywna), A. brevicostatus (IIa), T. simplex (IIb), C. kielcensis (IIc) i T. insectus (IId).

Głuchowski Edward, 1993: Upper Emsian crinoids from the Bukowa Góra quarry in the Klonów Range, Holy Cross Mts. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, Geologia, 12/13, Katowice.
    W utworach formacji zagórzańskiej oraz formacji łupków z Bukowej Góry zidentyfikowano 19 gatunków liliowców. Charakteryzują one górnoemski poziom liliowcowy Laudonomphalus humilicarinatus  w Górach Świętokrzyskich. Obecność wśród nich gatunków: Kuzbassocrinus binigitatus Yeltysheva, Laudonomphalus humilicarinatus (Yeltysheva) i Laudonomphalus tuberosus (Yeltysheva) sugeruje, że przynajmniej częściowo stanowi on wiekowy odpowiednik poziomu Paradecacrinus orientalis wyróżnionego w emsie Rosji i Kazachstanu. Natomiast porównanie fauny liliowców z Bukowej Góry i masywu armorykańskiego Francji wskazuje, że zespół liliowcowy formacji zagórzańskiej dokumentuje poziom Marettocrinus ? creteriformis, natomiast w zespole liliowcowym formacji łupków z Bukowej Góry obecne są formy charakteryzujące aż trzy młodsze górnoemskie poziomy : Amurocrinus lefretensisAcanthocrinus faouensisAcantocrinus kersivienensis (kondensacja stratygraficzna?). Wskazuje to na silny związek zespołów liliowcowych górnego emsu Pasma Klonowskiego Gór Świętokrzyskich i masywu armorykańskiego Francji.

Głuchowski Edward, 1987: Jurassic and Early Cretaceous articulate Crinoidea from the Pieniny Klippen Belt and the Tatra Mts, Poland. Studia Geologica Polonica, 94, Warszawa.
    Wyróżniono i opisano 47 taksonów liliowców Articulata należących do rzędów: Isocrinida, Cyrtocrinida i Roveacrinida. Fauna ta reprezentuje 10 rodzin liliowców bentonicznych: Isocrinidae, Pentacrinidae, Cyclocrinidae, Hemicrinidae, Sclerocrinidae, Plicatocrinidae, Phyllocrinidae, Psalidocrinidae, Eugeniacrinidae i Eudesicrinidae oraz jedną rodzinę liliowców pelagicznych: Saccocomidae. Przedstawiono stratygraficzne i geograficzne rozprzestrzenienie poszczególnych taksonów oraz ich charakterystykę paleoekologiczną. Omówiono główne aspekty ewolucji Articulata oraz zagadnienia tafonomii i genezy osadów liliowcowych.

Głuchowski Edward, 1986: Crinoids from the lower Gogolin Beds (Lower Muschelkalk) of the North - Eastern part of Upper Silesia. Bulletin of the Polish Acad. Sci. (Earth Sciences), .34(2). Warszawa.
    Opisano bogatą faunę liliowcową dolnych warstw gogolińskich (wapienie z Pecten i Dadocrinus) z 6 wybranych stanowisk rejonu Sosnowca, Czeladzi, Wojkowic i Sławkowa. Materiał paleontologiczny zawiera głównie pojedyncze kolumnalia, ale także kielichy i ich elementy, fragmenty ramion oraz przyczepy mocujące organizmy do podłoża. Wyróżniono 5 taksonów: Dadocrinus kunischi Wachsmuth et Springer, Dadocrinus gracilis (Buch), Dadocrinus kunischi+gracilis, Isocrinus ? dubius (Goldfuss) i Holocrinus beyrichi (Picard). Przedyskutowano niektóre aspekty taksonomiczne opisanej fauny.

Głuchowski Edward, 1986: Crinoid ossicles from the Tornaisian of the Gałęzice region, Holy Cross Mountains. Bulletin of the Polish Acad. Sci.(Earth Sciences), 34(2). Warszawa.
    Opisano bogatą faunę liliowcową kompleksu pstrych łupków przeławiconych wapieniami z północno-wschodniej części kamieniołomu Ostrówka. Osady te należą do najwyższego turneju i reprezentują poziom Scaliognathus anchoralis. W oparciu o zasady taksonomii łodygowej wyróżniono tu 14 taksonów liliowców, w tym 11 nowych gatunków.

Głuchowski Edward, 1982: On microstructures of columnals of some Paleozoic crinoids. Acta Palaeontologica Polonica, 27(1–4). Warszawa.
    Wykorzystując skanningowy mikroskop elektronowy stwierdzono w tkance szkieletowej Pisocrinus (?) costatus (Schevtschenko), Schyschcatocrinus sp., Cyclocaudiculus gracilis Głuchowski, Rhysocamax cristata Moore et Jeffords i Platycrinites minor Głuchowski istnienie mikrostruktur interpretowanych jako stereom? i stereom?. Mikrostruktura ta była wcześniej obserwowana na materiale współczesnym i pochodzącym z mezozoiku i kenozoiku. Ponadto po raz pierwszy stwierdzono i opisano tzw. „duże” mikrostruktury na powierzchni bocznej Schyschcatocrinus sp. Podzielono je na trzy grupy różniące się między sobą budową. Typ pierwszy charakteryzuje się gęstym ułożeniem okrągłych, owalnych lub wydłużonych porów, typ drugi charakteryzuje się rzadszym rozmieszczeniem porów okrągłych, natomiast typ trzeci stanowią nieregularne, labiryntycznie biegnące bruzdy.

Głuchowski Edward, 1981: Stratigraphic significance of Paleozoic crinoid columnals from Poland. Zeszyty Naukowe AGH, 7(2). Warszawa.
    Przedstawiono rezultaty wstępnego rozpoznania i stratygraficznego rozmieszczenia szczątków liliowców paleozoicznych obszaru Polski. Zamieszczono listę 83 taksonów oraz ich aktualnie stwierdzone zasięgi stratygraficzne. Na podstawie udokumentowanego materiału  paleontologicznego wyróżniono w obrębie poszczególnych pięter charakterystyczne dla nich zespoły faunistyczne oraz gatunki wskaźnikowe. Wstępny podział biostratygraficzny obejmuje 19 poziomów liliowcowych reprezentujących utwory od syluru do permu.

Głuchowski Edward, 1980: New taxa of Devonian and Carboniferous crinoid stem parts from Poland. Bulletin of the Polish Acad. Sci. (Earth Sciences), 28(1). Warszawa.
    Przedstawiono rezultaty wstępnego rozpoznania i stratygraficznego rozmieszczenia szczątków liliowców paleozoicznych obszaru Polski. Zamieszczono listę 83 taksonów oraz ich aktualnie stwierdzone zasięgi stratygraficzne. Na podstawie udokumentowanego materiału  paleontologicznego wyróżniono w obrębie poszczególnych pięter charakterystyczne dla nich zespoły faunistyczne oraz gatunki wskaźnikowe. Wstępny podział biostratygraficzny obejmuje 19 poziomów liliowcowych reprezentujących utwory od syluru do permu.


 

 
Wykonał W. Krawczyński (2009)